1/28
Het Bossche Gerecht
Show thumbnails
Show thumbnails
Show fullscreen

Het Bossche Gerecht

Aan de basis van het ontwerp ligt de herontwikkeling van het Paleis van Justitie, het Huis van Bewaring en de Strafgevangenis. Het complex staat symbool voor de rechtsgang welke zich hier tot in het recente verleden tegen het centrum van de oude stad heeft voltrokken. Deze historische lading is een zeer wezenlijke kwaliteit op zich en is daarmee het belangrijkste aanknopingspunt om de eigenheid van het complex te tonen.

In de toekomst dient het complex de gewichtigheid van rechtspraak te blijven ademen. Ruimtelijk is dit vertaald in de ontwikkeling danwel handhaving van drie historische sferen, dit zijn het maatschappelijk belang van recht, de statuur van recht en de handhaving van recht. Door de zeer gesloten bebouwing te openen en het gebied toegankelijk te maken voor bezoekers worden deze sferen onderdeel van de stad. Daarnaast worden er interessante verbindingen gelegd met natuurgebied Bossche Broek en de Binnendieze. De verscheidenheid en concentratie van nabijgelegen hoogwaardige kwaliteiten kunnen elkaar zodoende versterken.

In ons plan wordt respectvol omgegaan met de historie van het complex en de aangrenzende omgeving. De bebouwing aan de St. Jorisstraat en de Spinhuiswal bezit een hoge monumentale waarde en dient te worden gehandhaafd. Daarentegen wordt de minder waardevolle bebouwing op het binnenterrein  deels gesloopt om een aantrekkelijke binnentuin aan te leggen. Om de identiteit van het Huis van Bewaring een plek te geven wordt de oorspronkelijke cellenstructuur opgenomen in het tuinontwerp. De kop van het Huis van Bewaring wordt gehandhaafd en toont de oorspronkelijke architectuur. Door er een maatschappelijke functie in onder te brengen wordt recht gedaan aan het karakter.

De opzet van het Justitiële complex is zeer bijzonder. De gehele rechtsgang is afleesbaar aan de gebouwen. Dit wordt in het plan behouden en waar mogelijk versterkt of hersteld. De bebouwing wordt losgeweekt uit de onherkenbare structuur en de afzonderlijke identiteit van ieder gebouw wordt zichtbaar. Elk gebouw heeft een specifieke structuur en is voorzien van bijpassende decoratie (zowel exterieur als interieur). Dit is mede bepalend voor de toekomstige functie per gebouw. Het statige Paleis van Justitie krijgt een hotelfunctie en wordt deels verhuurd als kantoorruimten voor bijvoorbeeld advocatenbureaus. Het hart van het gebouw, de rechtszaal, wordt getransformeerd tot restaurant met behoud van de karakteristieke elementen. Het lagere kantongerecht staat dichter bij de burgers en wordt samen met het tuchthuis en de directiewoning omgevormd tot woningen. De uitstraling per bouwdeel bepaald de omvang van de appartementen en het type woning.

Het complex is voorzien van een historische gelaagdheid. De ambitie is deze traditie voort te zetten met als resultaat een boeiende leefomgeving. Dat wordt vertaald door tenminste behoud en bij voorkeur versterking van de structuur van historische ingrepen en het lef om er nieuwe aan toe te voegen. Een plek waar dit duidelijk zichtbaar wordt, is het nieuwe bouwblok aan de westzijde dat over de historische fundering van de Strafgevangenis wordt geplaatst. Op de begane grond blijft de cellenstructuur zichtbaar en ontstaat er een interessante ruimte, waarvan de identiteit gevormd wordt door meerdere lagen. Op de kop van het gebouw biedt een reusachtig venster een inkijk in het verleden.

Projectnaam
Het Bossche Gerecht
Locatie
's-Hertogenbosch (NL)
Typologie
Cultuur, Gebiedstransformatie, Gebouwtransformatie, Horeca, Kantoor, Mobiliteit, Projectmatige woningbouw, Sport & recreatie
Omvang
-
Jaar
2012
Status
Ontwerp
Opdrachtgever
CRA Vastgoed
Samenwerking
Ad van Drunen, Artimpresa
Origineel
Brede blik
Communicatie

Origineel


De oorspronkelijke rechtsgang blijft herkenbaar en afleesbaar aan de veelzijdige bebouwing. Daarbij is een architectonische laag toegevoegd met verwijzingen naar het verleden en ten dienste van het heden. Bijvoorbeeld de verticale spijlen langs de Binnendieze en de wijkende verticale teksten op de vliesgevel refereren naar het uitbreken uit de gevangenis. Een tekst van historicus Jan van Oorschot prijkt op de gevel van het gerechtsgebouw en duidt de importantie van de plek. Het verleden leeft ook voort door hergebruik van materialen. Het tot puin verwerkte metselwerk van de voormalige mannengevangenis wordt ‘opgesloten’ in schanskorven en vormt de gevel van de parkeergarage.
Origineel
Brede blik
Communicatie

Brede blik


Voor dit project is intensieve samenwerking gezocht met een lokale monumentenexpert uit ‘s-Hertogenbosch en een landschapsarchitect. Vanuit het monument is een duidelijke waarde stelling ontwikkeld. Alle bebouwing met een indifferente waarde is gesloopt, waardoor lucht, licht en ruimte ontstaat op het binnenterrein. Elk bewaard gebouw heeft een specifieke positie binnen de rechtsgang. Door kleurstelling en functionele indeling blijft deze positie in de rechtsgang afleesbaar binnen het ontwerp. Belangrijke elementen zijn op diverse wijzen geconserveerd of uitgelicht.

Het landschapsontwerp is de verbinder tussen de verschillende gebouwen. Dit komt tot uitdrukking in het lijnenspel en de pleinen. De inrichting verwijst bovendien naar de oorspronkelijk ruimtelijk functionele indeling van de gebouwen. Een verdiepingshoge booggang vormt de contour van de centrale gang van het cellencomplex en vijvers symboliseren de vides.
Origineel
Brede blik
Communicatie

Initiatiefrijk


In het ontwerptraject zijn diverse adviseurs, eigenaren, exploitanten en toekomstige gebruikers betrokken. Hun inbreng is van groot belang geweest in de vorming van een haalbaar en realistisch plan. In gezamenlijke ateliersessies hebben de adviseurs van cultuurhistorie, de stad en het landschap, samen met ons de verschillende aspecten kunnen verweven tot een verfijnd ontwerp. Specifieke kennis en ervaring zijn ingebracht door een hotelexploitant, een vastgoedbelegger en een beheerder voor (tijdelijke) woon- en werkruimte.